رئیس اتاق خراسان رضوی تاکید کرد : رویکردهای اجرایی در اسناد آمایش سرزمینی دیده شود
محمدرضا توکلی زاده:
نگارش اسناد توسعهای به تنهایی نمیتواند بستری برای رشد و تحول اقتصادی فراهم آورد و توجه به نگاه اجرایی در فرآیند تدوین و اصلاح این اسناد، امری ضروری و اجتنابناپذیر است. ضروری است مطالعات سند آمایش سرزمینی استان خراسان رضوی به دلیل قدیمی بودن آن، مورد بازنگری قرار گیرد. در متن اسناد توسعهای، رویکردهای اجرایی باید دیده شود.
ظرفیتهای بالقوه استان مورد بیتوجهی هستند
باید توجه داشت که برنامه آمایش در مواردی باید محدودیتها را نیز در کنار ظرفیتها مدنظر قرار دهد. برای مثال در این سند، به برخی پتانسیلهای مهم استان خراسان رضوی، از جمله موقعیت ویژه مرزی، ظرفیتهای گردشگری مذهبی بهواسطه وجود حرم مطهر حضرت رضا (ع) و زیرساختهای صنعتی، توجه مطلوبی صورت گرفته است، با این وجود، به نظر میرسد که برخی دیگر از ظرفیتها یا حتی چالشهای بنیادین و راهبردی استان کمتر محور تمرکز بوده است.
در بسیاری از استانها از جمله در خراسان رضوی، ایجاد تعادل میان فعالیتهای انسانی و توسعهای با ظرفیتهای محیط زیستی و منابع انرژی، موضوع مهمی است که سیاستگذار باید برای آن برنامه تعریف کند. یک نکته مهم در مطالعات آمایشی، بزرگی ابعاد آن است درحالیکه در بعضی بخشها به رویکردهای اجراییتر و عملیاتیتر و حتی در مواردی، کوچک مقیاستر نیازمندیم.
پیشنهادهایی برای بازنگری سند آمایش سرزمینی
نخستین گام برای بازنگری مؤثر، جلب مشارکت گسترده نخبگان علمی، فعالان اقتصادی و نمایندگان بخش خصوصی در این فرآیند است. چنین مشارکتی میتواند اسناد توسعهای را از گفتمان آرمانی مرسوم خارج کرده و به سمت واقعگرایی و اجرایی شدن سوق دهد.
اگر این سند بخواهد افق بلندتری همچون ۱۴۲۴ را مدنظر قرار دهد، قطعاً نیازمند مطالعات تکمیلی است تا مشخص شود که باید برای آینده چه کرد؟ به بیان بهتر، باید یک پیوست و یا مطالعات مبتنی بر آیندهپژوهی انجام بگیرد و در آن سیر تغییرات در بخشهای مختلف اقتصادی نیز مدنظر باشند. البته باید توجه داشت که شرایط سیاسی و منطقهای، برنامهریزیهای بلندمدت را دشوار میسازد.